Vaardighedenmatrix vs Competentiematrix: Zijn ze hetzelfde?

Als je op zoek bent naar een manier om de vaardigheden en competenties van je werknemers te beoordelen en te verbeteren, ben je misschien al de termen competentiematrix en competentiematrix tegengekomen. Maar wat betekenen ze en hoe verschillen ze? In deze blogpost leggen we de definities en verschillen tussen deze twee tools uit.
Vaardighedenmatrix vs Competentiematrix: Zijn ze hetzelfde?

Vaardighedenmatrix en competentiematrix zijn termen die bekend zijn bij managers en personeelsfunctionarissen. Beide tools worden vaak gebruikt om werknemers in een organisatie te evalueren en te managen, ongeacht de branche. 

De termen competentiematrix en competentiematrix worden af en toe door elkaar gebruikt. Ze klinken identiek en veel professionals geloven zelfs dat ze hetzelfde zijn.

Een competentiematrix en een vaardighedenmatrix zijn echter twee verschillende instrumenten. Ondanks hun gelijkaardige namen en gelijkenissen dienen beide tools verschillende doelen. Ze hebben zelfs verschillende kenmerken, doelgroepen, inhoud en diverse andere verschillen. 

In dit artikel gaan we dieper in op vaardigheden en competentiematrices. We belichten ook hun belangrijkste verschillen, overeenkomsten en digitaliseringsmogelijkheden en helpen je te kiezen welke tools het beste aansluiten bij jouw behoeften.

Wat is een Vaardighedenmatrix?

Een competentiematrix is de visuele weergave van het vaardigheidsniveau van je werknemers in geselecteerde competentiegebieden. Vaardigheden verwijzen hier naar de expertise van een werknemer op een specifiek gebied. Bijvoorbeeld vaardigheden in lassen, vorkheftruck rijden of JavaScript programmeren. Vaardigheden zijn zeer technisch en functiespecifiek.

Ondertussen is een matrix een tabel die numerieke gegevens bevat. In een notendop is een competentiematrix dus een tabel die de vaardigheidsniveaus van je werknemers numeriek weergeeft.

Vaardighedenmatrix vs Competentiematrix: Zijn ze hetzelfde?

Het gebruik van een Vaardighedenmatrix binnen een team

Een competentiematrix controleert en evalueert de vaardigheidsniveaus van werknemers binnen een team. Het bevat alleen functiespecifieke vaardigheden en geen algemene zachte vaardigheden zoals communicatie, leiderschap en teamvaardigheden. Een competentiematrix is nuttig bij het bepalen van de taakverdeling en het plannen van toekomstige technische trainingen.

Omdat het zich richt op specifieke functiegerelateerde vaardigheden, wordt het meestal gebruikt door projectmanagers om hun afdelingsleden individueel te evalueren. Een competentiematrix wordt meestal intern gebruikt binnen een afdeling en wordt niet buiten de eigen afdeling gebruikt vanwege de specificiteit.

Hoe maak en gebruik je een Vaardighedenmatrix?

Een competentiematrix maken en gebruiken is een eenvoudig proces. Er zijn twee manieren om een competentiematrix te maken en te gebruiken: handmatig of met behulp van competentiematrixsoftware. Als je voor het eerste kiest, kun je een competentiematrix ontwerpen met spreadsheetprogramma's zoals Microsoft Excel of Google Sheets.

Je kunt ook online een sjabloon voor een competentiematrix downloaden. Sommige van deze sjablonen zijn gratis, voor andere moet je betalen. Nadat je ze hebt gedownload, kun je ze opmaken met Microsoft Excel of een vergelijkbaar programma. 

Daarna is je competentiematrix klaar voor gebruik. Voer de namen van je teamleden in op de ene as en de vaardigheden op de andere as. Vul in het midden de numerieke waarde van hun vaardigheden in.

Het gebruik van vaardigheidsmatrixsoftware biedt een betere ervaring. Je hoeft geen sjabloon te ontwerpen, te downloaden en te bewerken. Voer gewoon de namen van je werknemers, hun vaardigheden en vaardigheidswaarden in op het bestaande veld. Bovendien is competentiematrixsoftware uitgerust met veel extra functies, waardoor het een veel krachtiger hulpmiddel is dan conventionele matrices.

Wat is een competentiematrix?

Een competentiematrix is het in kaart brengen van het niveau van bepaalde competenties van uw werknemers. Competenties verwijzen naar een reeks vaardigheden (zowel harde als zachte vaardigheden) die nodig zijn om een taak uit te voeren. 

Een goed voorbeeld hiervan is een competentie in het bouwen van een website. Voor deze competentie is een combinatie van verschillende harde en zachte vaardigheden nodig. Noodzakelijke harde vaardigheden zijn onder andere een of meer programmeertalen, grafische ontwerptools en SEO analytics.

Tot de zachte vaardigheden die voor deze competentie vereist zijn, behoren tijdmanagementvaardigheden (omdat er deadlines moeten worden gehaald), het vermogen om in een team te werken en probleemoplossende vaardigheden (er moeten altijd bugs worden opgelost als je een website vanaf nul begint).

In de volgende paragraaf zullen we de verschillen tussen een competentiematrix en een vaardighedenmatrix belichten.

Het doel van een competentiematrix in een organisatie

Een competentiematrix brengt de vaardigheid van je teamleden in kaart in geselecteerde competenties, waaronder soft skills. Aangezien competenties breder zijn dan vaardigheden, is hun bereik algemener dan dat van vaardigheidsmatrices.

Een competentiematrix wordt vaker gebruikt door personeelsfunctionarissen en leden van het hoger management dan door projectmanagers. Een competentiematrix wordt vaak gebruikt om de compensatieplannen en het promotiepotentieel van werknemers te evalueren. Daarnaast wordt het ook gebruikt als gegevensbron voor de wervingsstrategie van een organisatie.

Hoe een competentiematrix opstellen en gebruiken?

Het opstellen en gebruiken van een competentiematrix is in principe hetzelfde als een competentiematrix. Je kunt er een opstellen met een spreadsheetprogramma zoals Microsoft Excel of Google Sheets. Anders kun je online een sjabloon voor een competentiematrix downloaden en het bewerken volgens je behoeften.

En natuurlijk kun je skills matrix software gebruiken bij het maken en gebruiken van je competentiematrix. Aangezien zowel competentiematrices als competentiematrices hetzelfde ontwerp hebben (alleen de inhoud verschilt), kun je altijd competentiematrices maken met behulp van competentiematrix software.

Wat is het verschil tussen een competentiematrix en een vaardighedenmatrix?

Nu zowel vaardigheden als competentiematrices grondig zijn uitgelegd, is het tijd om hun verschillen te analyseren. Hier zijn de belangrijkste verschillen tussen de twee:

Vaardigheden vs Competenties

Zoals de naam al doet vermoeden, richt een competentiematrix zich op vaardigheden, terwijl een competentiematrix gericht is op competenties. Een competentiematrix evalueert alleen technische, functiegerelateerde vaardigheden. Voorbeelden van vaardigheden zijn vaardigheden in het coderen in Phyton, technische kennis in ISO 9001-certificeringvaardigheden in het gebruik van een momentsleutel en vele andere.

Aan de andere kant brengt een competentiematrix de competenties van je werknemers in kaart, die breder zijn dan vaardigheden. Een goed voorbeeld is de budgetteringscompetentie. Onder deze competentieparaplu vallen technische vaardigheden zoals kennis van de Generally Accepted Accounting Principles (GAAP) of een vergelijkbaar systeem in iemands rechtsgebied, Microsoft Excel-vaardigheid en het vermogen om financiële rapporten op te stellen, maar ook zachte vaardigheden zoals tijdmanagement (om deadlines te halen) en aandacht voor kleine details. 

Een competentiematrix omvat meer aspecten dan een competentiematrix, maar is minder specifiek en geeft minder diepgaand inzicht in de technische vaardigheden van je werknemers. Bovendien heeft een competentiematrix meestal alleen volledig kwantitatief gemeten indicatoren. Een competentiematrix daarentegen heeft zowel kwantitatief als kwalitatief gemeten indicatoren, hoewel de metingen minder diepgaand zijn en minder kwantitatief gedefinieerd. 

Kortom, een competentiematrix is specifieker, bevat alleen technische vaardigheden en is sterk sectorgebonden. Een competentiematrix is daarentegen breder, omvat zowel technische als zachte vaardigheden en is niet gebonden aan één bepaalde sector. Het nadeel is dat het een minder diepgaande analyse biedt dan een competentiematrix en minder objectief is door de kwalitatieve metingen. 

Gebruik binnen een organisatie 

Door hun verschillende inhoud dienen een competentiematrix en een vaardighedenmatrix verschillende organisatorische functies. Omdat een competentiematrix alleen de technische vaardigheden van een medewerker beoordeelt, wordt deze meestal gebruikt in een klein team binnen een organisatie. Binnen een productontwerpteam zou een manager bijvoorbeeld vaardigheden opnemen als AutoCAD of Blender opnemen in de vaardighedenmatrix van de teamleden.

Een competentiematrix wordt vaak gebruikt om taken binnen een team te verdelen. Zo krijgt elk teamlid functies die passen bij hun vaardigheidsniveau. Junior medewerkers kunnen eenvoudigere taken krijgen, terwijl je senior teamleden uitdagendere functies toewijst. 

Het is ook handig bij het plannen van een dagelijks/wekelijks teamrooster, zodat er altijd hooggekwalificeerde medewerkers zijn voor het geval een van je teamleden met verlof is.

Een competentiematrix is echter breder. In plaats van gebruikt te worden door projectmanagers, worden ze vaak gezien door personeelsfunctionarissen of mensen hoog in het hoger management bij het beoordelen van medewerkers in het hele bedrijf. 

De gegevens in een competentiematrix worden gebruikt om de opvolgings-, promotie- en compensatieplannen van werknemers te evalueren. Voordat je een werknemer promoveert of loonsverhoging geeft, is het cruciaal om hun zachte en harde vaardigheden te beoordelen - en er is geen betere manier om deze in kaart te brengen dan met behulp van een competentiematrix.

Bovendien zouden personeelsfunctionarissen, voordat ze een nieuwe medewerker aannemen, eerst hun competentiematrix raadplegen om een beter inzicht te krijgen in de kwaliteiten van de ideale nieuwe medewerkers die het bedrijf nodig heeft.

inspecties door arbeiders en technici en controle van het productieproces in de fabriek

Zijn er overeenkomsten tussen een Vaardighedenmatrix en een Competentiematrix?

Ondanks hun verschillen hebben een competentiematrix en een vaardighedenmatrix ook veel overeenkomsten. Ze hebben zoveel overeenkomsten dat veel professionals beide termen door elkaar gebruiken. Hier zijn enkele van de overeenkomsten tussen de twee:

Vogelschouw van de vaardigheden en competenties van werknemers

Zowel vaardigheden- als competentiematrices bieden een ongeëvenaard overzicht van de vaardigheden en competenties van uw werknemers. Met één blik op de matrix bent u onmiddellijk op de hoogte van het vaardigheids- en competentieniveau van uw werknemers. 

Met deze informatie bent u er zeker van dat al uw beslissingen gebaseerd zijn op gegevens. Met vaardigheden- en competentiematrices bent u altijd goed geïnformeerd voordat u acties onderneemt, zoals het plannen van een trainingsprogramma voor uw werknemers, beslissen wie er volgende week op het rooster van het team komt te staan, het overwegen van een verzoek van een van uw werknemers om loonsverhoging en vele andere toepassingen in de praktijk.

Universeel toepasbaar in elke branche

Een andere overeenkomst tussen een competentiematrix en een vaardighedenmatrix is hun universele aard. Beide matrices zijn nuttig in elke sector. Ongeacht je branche is het regelmatig evalueren van de vaardigheden en competenties van je werknemers een belangrijke taak. 

En er is geen beter hulpmiddel om deze taak uit te voeren dan het gebruik van een vaardigheden- en competentiematrix. Als er een vaardigheids- of competentiekloof is ontdekt, is het tijd om een trainingsprogramma te plannen of een nieuwe medewerker voor je team aan te werven.

Zo nu en dan vragen je werknemers om een promotie of loonsverhoging, ongeacht hun positie en rol. Om te meten of deze medewerkers de gevraagde promotie of opslag verdienen, zijn competentie- en competentiematrices je beste vriend.

Verkrijgbaar in conventionele en softwarematige versies

Het ontwerp van een competentiematrix en een vaardighedenmatrix is praktisch hetzelfde. Beide tools kunnen dus bestaan in een conventionele of een softwarematige versie.

Een conventionele vaardigheden- of competentiematrix kan vanaf nul worden gemaakt met behulp van een spreadsheet. Je kunt ook online een sjabloon voor vaardigheden of competentiematrices downloaden en de nodige wijzigingen aanbrengen om aan de behoeften van je team te voldoen.

Je kunt natuurlijk ook competentiematrixsoftware gebruiken. Door hun gelijkaardige ontwerp kun je zowel vaardigheden- als competentiematrices maken en gebruiken in dezelfde software.

Het gebruik van een softwarematige matrix wordt altijd aangeraden boven conventionele matrixen, omdat deze een overvloed aan krachtige functies bieden die niet bestaan in een conventionele matrix.

Het juiste gereedschap voor uw behoeften kiezen

Nu je de verschillen en overeenkomsten tussen vaardigheden en competentiematrices onder de knie hebt, is het tijd om beide in gebruik te nemen. Maar je vraagt je misschien af, welke moet ik gebruiken? 

Kortom, het hangt ervan af waarvoor je de matrix gebruikt. In dit gedeelte helpen we je te bepalen welke matrix het beste past bij jouw behoeften.

Wanneer moet je kiezen voor een Vaardighedenmatrix?

Een competentiematrix draait om specifieke werkgerelateerde vaardigheden. Als je dus een projectmanager bent van een klein team of een zeer technische afdeling, dan zul je waarschijnlijk vaker een competentiematrix gebruiken.

Bovendien is een competentiematrix het juiste hulpmiddel voor taken zoals het evalueren van de technische vaardigheden van je teamleden, het plannen van komende trainingen, het organiseren van een werkrooster en andere soortgelijke taken.

Wanneer wordt de voorkeur gegeven aan een competentiematrix?

Een competentiematrix is meer geschikt voor je als je werkt als personeelsfunctionaris of als manager van meerdere afdelingen. Vooral voor taken zoals het evalueren van de beloning van je werknemers en hun toekomstige loopbaanontwikkeling, het in kaart brengen van hun algehele prestaties en als informatiebron voor wervingsdoeleinden.

Vaardigheden en competentiematrices combineren

In elk geval is het aan te raden om zowel een competentiematrix als een competentiematrix tot je beschikking te hebben. Om de meest rationele zakelijke beslissingen te nemen, heb je alle gegevens en inzichten nodig die je op elk moment tot je beschikking hebt.

Competentiematrices worden idealiter opgesteld en beheerd door de projectmanager van elke afdeling. Elke afdeling moet haar eigen competentiematrix hebben. Omdat een competentiematrix zeer technisch is, begrijpen alleen mensen die op dat gebied werken de inhoud volledig. Iemand die in financiën werkt, kan nooit de programmeervaardigheden in SQL van een IT-medewerker evalueren, en omgekeerd.

Een competentiematrix is daarentegen vrij algemeen en breed. Gegevens uit de competentiematrix van elke afdeling kunnen worden ingevoerd in een database met competentiematrices voor het hele bedrijf. 

Bovendien kan een personeelsfunctionaris de zachte vaardigheden van zijn werknemers evalueren en deze informatie opnemen in de competentiematrix voor het hele bedrijf. Daarom zou één bedrijfsbrede competentiematrix die wordt beheerd door de personeelsafdeling in de meeste gevallen voldoende moeten zijn.

Softwaregebaseerde vaardigheden en competentiematrices gebruiken 

Op dit punt moet het duidelijk zijn dat zowel vaardigheden als competentiematrices van het grootste belang zijn voor elke organisatie. Bovendien kun je dit handige hulpmiddel nog verbeteren door gebruik te maken van op software gebaseerde vaardigheden- en competentiematrixsoftware. Enkele belangrijke voordelen van het gebruik van een competentiematrixsoftware zijn

  • Een moeiteloze ervaring in het beoordelen van de vaardigheden en competenties van uw werknemers
  • Een transparantere manier om de beloning en loopbaanontwikkeling van uw werknemers te plannen
  • Efficiëntere en doelgerichte trainingsprogramma's voor werknemers
  • Een digitaal datagestuurd wervingsproces hebben
  • 100% papierloos

En nog veel meer voordelen. Voor een diepere uitleg over de voordelen van het gebruik van een op software gebaseerde vaardigheden- en competentiematrix, bekijk ons artikel hier.

Belangrijkste opmerkingen

Gebruik eersteklas software om uw vaardigheden- en competentiematrices te maken en uit te voeren. De module Vaardigheidsmatrix & Training van Azumuta biedt alle functies die uw organisatie nodig heeft voor het maken en beheren van krachtige vaardigheden- en competentiematrices.

Je kunt niet alleen moeiteloos visueel intuïtieve vaardigheden en competentiematrices uitvoeren, maar het biedt ook functies zoals het plannen van trainingsprogramma's op lange termijn, het genereren van op maat gemaakte prestatierapporten voor werknemers en vele andere voordelige functies.

Vaardighedenmatrix vs Competentiematrix: Zijn ze hetzelfde?

Bovendien kunt u het integreren met Azumuta's Digitale Werkinstructies module. Hiermee kunt u instructies geven en de naleving van uw werknemers in realtime evalueren vanaf uw pc, tablet of smartphone, allemaal onder één applicatie.

Bekijk hoe een van onze klanten Azumuta's Digitale Werkinstructies module heeft geleid tot een 60% minder tijd besteed aan gegevensinvoer, a 35% minder documentatietijd, en heeft het idee van een 100% papierloze werkvloer werkelijkheid gemaakt in ons succesverhaal van onze klant. Bekijk zeker andere succesvolle case studies hier.

In dit artikel

Recente Blog Updates

Robotarmen langs lopende band in moderne fabriek

Heijunka: Definitie, technieken en voorbeelden

Heijunka is een slanke productietechniek die bedrijven helpt om de efficiëntie te verbeteren en verspilling te verminderen door de vraag en de productieschema's gelijk te trekken. Het is een belangrijk principe van de Toyota Productie

Read More "